Toshkent (inglizcha talaffuzi: /tæʃˈkɛnt/), shuningdek Toshkent nomi bilan ham ma’lum, Oʻzbekistonning poytaxti va eng yirik shahri hisoblanadi. U Markaziy Osiyodagi eng ko‘p aholiga ega shahar bo‘lib, 2025-yil 1-iyul holatiga ko‘ra aholisi 3,1 milliondan ortiqni tashkil etadi. Shahar Oʻzbekistonning shimoli-sharqiy qismida joylashgan. Toshkentning tarixi qadimiy asrlarga borib taqaladi: u Buyuk Ipak yoʻlining Sharq va Gʻarbni bogʻlagan savdo tarmogʻining muhim nuqtalaridan biri bo‘lgan. Shu bois shahar uzoq vaqt davomida madaniyatlar, tovarlar va gʻoyalar chorrahasi vazifasini bajargan.
Milodiy VIII asr oʻrtalarida islom dini ta’siri kuchayguniga qadar hududda asosan Sugʻdiyona madaniyati va turkiy madaniyat ustunlik qilgan. 1219-yilda Chingizxon tomonidan shahar vayron qilingan, biroq keyinchalik qayta tiklanib, Buyuk Ipak yoʻlidagi qulay joylashuvi tufayli yana ravnaq topgan. XVIII–XIX asrlarda Toshkent mustaqil shahar-davlat sifatida mavjud bo‘lgan, so‘ngra yana Qoʻqon xonligi tomonidan egallangan. 1865-yilda shahar Rossiya imperiyasi tomonidan bosib olinib, Rossiya Turkistonining poytaxtiga aylantirilgan.
Sovet Ittifoqi davrida Toshkent jadal o‘sish va demografik o‘zgarishlarni boshdan kechirdi; butun ittifoq hududidan majburiy ko‘chirilgan aholi hisobiga shahar aholisi sezilarli ravishda ko‘paydi. 1966-yildagi 1966-yilgi Toshkent zilzilasi natijasida shaharning katta qismi vayron bo‘lgan, ammo tez orada u namunaviy sovet shahri sifatida qayta barpo etilgan. O‘sha davrda Toshkent Sovet Ittifoqidagi aholi soni bo‘yicha to‘rtinchi yirik shahar bo‘lgan; undan oldingi o‘rinlarda Moskva, Leningrad va Kiyev joylashgan edi.
Bugungi kunda Toshkent mamlakatning iqtisodiy va ijtimoiy taraqqiyotida markaziy oʻrin tutadi. 2023-yilgi hisobotda Oʻzbekistondagi Progressiv islohotlar markazi tomonidan u hududlar orasida birinchi oʻringa qoʻyilgan. Baholashning yetti toifasidan beshtasi — sogʻliqni saqlash, ta’lim, iqtisodiyot, infratuzilma va atrof-muhit — boʻyicha shahar yetakchilik qilgan. 2024-yilning birinchi yarmida Toshkent Oʻzbekistonning yalpi ichki mahsulotining 19 foizini ta’minlab, milliy iqtisodiyotga eng katta hissa qoʻshgan hudud boʻlgan. Ushbu ustunlik infratuzilmani rivojlantirish va shaharni modernizatsiya qilishga qaratilgan loyihalar bilan mustahkamlanmoqda, bu esa Toshkentni moliyaviy va savdo markaziga aylantirishga xizmat qilmoqda. Shunga qaramay, shahar ekologik muammolar hamda davlat xizmatlariga barqaror investitsiyalarni ta’minlash kabi vazifalarga duch kelmoqda.
Oʻzbekiston mustaqillikka erishganidan so‘ng ham Toshkent koʻp millatli aholisini saqlab qolgan, bunda etnik oʻzbeklar ko‘pchilikni tashkil etadi. 2009-yilda shahar yozma tarixining 2 200 yilligi keng nishonlandi. Toshkentning 2045-yilgacha mo‘ljallangan bosh reja hujjati tasdiqlangan.